Waarom je wezen en weduwen best weert in typografie

Waarom je wezen en weduwen best weert in typografie

In mijn werk als layouter van bedrijfsbrochures en -magazines heb ik vaak te maken met wezen en weduwen. Voor mij zijn ze elementen waarvoor ik elke opdracht opnieuw alert moet zijn. Jawel, in mijn vak is het belangrijk dat ik te allen tijde vermijd dat er wezen of weduwen gevormd worden. Ik moet ervoor instaan dat tekstuele gezinnen een geheel vormen en woordelijke koppels steeds samenblijven.

Euh… waar gaat het over?

Wezen (orphans) is de typografische benaming voor de laatste regel van een paragraaf die wordt weergegeven aan het begin van een nieuwe pagina of kolom. Een weduwe (widow) verwijst naar een enkel woord (of deel van een gesplitst woord) dat dienst doet als laatste regel van een paragraaf.

Beide termen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze illustreren vooral de ‘eenzaamheid’ die een regel of woord uitstraalt als deze niet aansluit bij de rest van een paragraaf.

Een weduwe veroorzaakt een te grote witruimte tussen twee paragrafen of onderaan een pagina, waardoor de continuïteit en de leesbaarheid van de tekst worden verstoord. Wezen zorgen voor een slechte horizontale uitlijning aan de bovenzijde van een kolom of pagina.

In websites zijn deze typografische euvels, naar mijn weten, niet echt onder controle te houden. Ikzelf probeer het op te lossen door mijn teksten aan te passen, maar omwille van ‘responsive design’ voor de verschillende apparaten waarop online teksten bekeken worden heeft het vaak geen zin om er controle over proberen te krijgen.

Bij brochure-opmaak is het echter perfect mogelijk om de wezen en weduwen volledig te bannen. Dankzij de uitgebreide mogelijkheden die het layout programma Adobe InDesign ons biedt.

wezen en weduwen weren, hoe doe je dat?

Wezen kunnen worden vermeden door de optie ‘Samenhouden’ (Keep options) in te stellen zodat er binnen een paragraaf minstens 2 of meer regels moeten samen blijven.

Iets minder evident in InDesign is het vermijden van korte woorden die dienst doen als laatste regel van een paragraaf. Je kan makkelijk voorkomen dat het laatste woord van je paragraaf splitst in de instellingen ‘Splitsingen’ (Hyphenation). Om ervoor te zorgen dat de laatste regel van een paragraaf nooit korter is dan een bepaald aantal lettertekens kan je een GREP-stijl definiëren in de paragraafstijl. Het vraagt wat doorgedreven kennis van het layout programma. Maar eens je de ‘truc’ doorhebt, kan je  altijd dezelfde instelling gebruiken.

Weet jij nog zo van die onhebbelijke zaken waarvoor je altijd moet opletten in je opmaak-werk? Laat gerust van je horen, misschien weet ik wel een oplossing.

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.